Używam Pigmetów? Co to znaczy?

Pigmenty to trwałe substancje chemiczne, które cechują się intensywnym zabarwieniem. Barwa pigmentu zależy od jego składu pierwiastkowego, czystości, wielkości i struktury krystalicznej cząsteczek. Pigmenty nie rozpuszczają się w wodzie, rozpuszczalnikach organicznych, olejach schnących czy żywicach syntetycznych. To odróżnia je od barwników, które rozpuszczają się w różnych substancjach, nadając lub zmieniając kolory innych materiałów, są łatwe w użyciu, jednak ich odporność jest mniejsza od pigmenów. Barwniki są przeźroczyste, natomiast wśród pigmentów są i przeźroczyste (laserunkowe) i kryjące.

W zależności od pochodzenia i budowy chemicznej ich cząsteczek, pigmenty dzielą się na dwie podstawowe grupy:

  1. Pigmenty nieorganiczne (mineralne) – otrzymywane są w wyniku prażenia i zmielenia naturalnie występujących minerałów i skał (pigmenty naturalne, takie jak np. cynober, kreda, ochra, sjena, umbra, aurypigment, krzemionki są wydobywane z ziemi i przetwarzane na proszek, który może zostać użyty jako barwnik; są one trwałe i odporne na rozpuszczalniki) lub na drodze chemicznej lub chemiczno-fizycznej przeróbki surowców mineralnych (pigmenty syntetyczne, np. żółcień chromowa, biel cynkowa, biel tytanowa, glejta ołowiana, minia ołowiowa, czerwień żelazna, błękit kobaltowy, brązy, pigmenty węglowe – grafit, sadza).
  2. Pigmenty organiczne – pozyskiwane są z naturalnych źródeł roślinnych lub zwierzęcych (pigmenty naturalne, np. błękit indygowy z liści indygowca barwierskiego, chlorofil z zielonych części roślin, sepia z woreczka czernidłowego mątwy, hemina z krwi) bądź otrzymywane na drodze syntezy chemicznej z węglowodorów aromatycznych (pigmenty syntetyczne, np. pigmenty azowe, ftalocyjaninowe, chinakrydonowe, antrachinonowe, dioksazynowe).
    Roślinne pigmenty, takie jak indygo (uzyskiwane z niebieskiej farbowej rośliny Indigofera tinctoria) czy kraplaki (które można uzyskać z czerwono-purpurowego soku z tych grzybów), są szeroko stosowane w malarstwie. Jednakże, roślinne pigmenty mogą być bardziej podatne na blaknięcie i zmiany koloru w dłuższym okresie. Zwierzęce pigmenty, takie jak purpura, były wykorzystywane już w starożytności do tworzenia intensywnych barw. Purpura była uzyskiwana z barwnego płynu wydzielanego przez ślimaka Purpura haemastoma. Obecnie jednak ze względów etycznych nie jest już szeroko stosowana.

Przykładami popularnych pigmentów naturalnych są: ochry żółte i czerwone, ziemie zielone, ziemie czerwone, cynober, sjeny, umbry, lawenda, azuryt, ultramaryna, lapis lazuli, kadmy (żółte, czerowne), brąz marsowy, czerń kostna i z winorośli, caput mortum, mumie, gotyt, glaukonit, wiwianit, itd

Pigmenty naturalne mają często bogate i trwałe kolory, co czyni je atrakcyjnymi dla artystów i konserwatorów, którzy starają się zachować autentyczność i trwałość dzieł sztuki. Niestety niektóre z nich są wysoce toksyczne dlatego należy zachować odpowiednie środki ostrożności w trakcie ich stosowania. Ważne jest również odpowiednie przechowywanie i ochrona przed czynnikami atmosferycznymi, tak aby zapewnić długotrwałą jakość i stabilność pigmentów naturalnych.
Obecnie dostępnych jest także wiele syntetycznych pigmentów o szerokiej gamie kolorów, czysto zapewniających większą trwałość, co sprawia, że są popularne wśród artystów. Jednak dla mnie osobiście nie mają one takiej głębi, transparentności i migotliwości jak naturalne pigmenty.

Pigmenty w formie rozdrobnionych proszków, past lub zawiesin wykorzystywane są do tworzenia lakierów, farb olejnych i wodnych, artykułów poligraficznych, w procesie barwienia materiałów włókienniczych, do barwienia gumy, papieru, drewna, cementu, betonu, powłok elektrochemicznych i tworzyw sztucznych, w przemyśle kosmetycznym do produkcji różnych kosmetyków, takich jak mydła, woski, kremy, szminki, rozjaśniające pudry.

Przewijanie do góry